بر اساس راهنمای رسمی نسخه ۷ PRINCE2 (انتشار ۲۰۲۳) که توسط مالک آن، شرکت PeopleCert، منتشر شده است，ساختار این متدولوژی از پنج عنصر به‌هم‌پیوسته تشکیل شده است که "People" (افراد) در مرکز آن قرار دارد.
در نسخه‌ی ۷، این دو مفهوم با هم تفاوت دارند:
- ۵ عنصر اصلی (Five Integrated Elements): هسته‌ی متدولوژی PRINCE2 را تشکیل می‌دهند و شامل اصول، افراد، رویه‌ها، فرایندها و بافت پروژه هستند. این عناصر، چارچوب کلی روش را تعریف می‌کنند.
- ۷ هدف عملکردی (Seven Performance Targets): این هفت هدف، معیارهایی هستند که موفقیت پروژه در طول چرخه‌ی حیاتش بر اساس آن‌ها سنجیده و مدیریت می‌شود. این اهداف شامل منافع (Benefits)، هزینه (Costs)، زمان (Time)، کیفیت (Quality)، حوزه (Scope)، ریسک (Risk) و پایداری (Sustainability) هستند که مورد آخر در نسخه‌ی ۷ به عنوان هفتمین هدف اضافه شده است.
به عبارت دیگر، ۵ عنصر اصلی، «چیستی» و «چگونگی» ساختار PRINCE2 را تعریف می‌کنند، در حالی که ۷ هدف عملکردی، «معیارهای سنجش» عملکرد و موفقیت پروژه را مشخص می‌سازند.
عنصر ۱: بافت پروژه (Project Context)
هر پروژه‌ای منحصربه‌فرد است و عناصر PRINCE2 باید با توجه به عواملی مانند اندازه، اهمیت استراتژیک، صنعت و ریسک‌پذیری سازمان، برای آن پروژه خاص تطبیق (Tailor) داده شوند.
عنصر ۲: اصول (Principles) - ۷ اصل
این اصول، قواعد بنیادینی هستند که زیربنای روش PRINCE2 را تشکیل می‌دهند. برای اینکه یک پروژه واقعاً با PRINCE2 مدیریت شود، همه این ۷ اصل باید رعایت شوند.
- توجیه مستمر کسب‌وکار (Continued Business Justification)
- یادگیری از تجربه (Learn from Experience)
- نقش‌ها و مسئولیت‌های مشخص (Defined Roles and Responsibilities)
- مدیریت مرحله‌ای (Manage by Stages)
- مدیریت از طریق استثنا (Manage by Exception)
- تمرکز بر محصول (Focus on Products)
- انطباق با محیط پروژه (Tailor to Suit the Project Environment)
عنصر ۳: افراد (People) - در مرکز
برای اولین بار، " " People به عنوان یک عنصر اصلی و مجزا در کنار سایر ارکان قرار گرفته است. این عنصر بر اهمیت مهارت‌های نرم، رهبری، ارتباطات، مشارکت ذی‌نفعان و مدیریت تغییر در موفقیت پروژه تأکید دارد.
عنصر ۴: رویه‌ها (Practices) - ۷ رویه
این رویه‌ها که در نسخه‌های قبلی "موضوعات (Themes)" نامیده می‌شدند，هفت جنبه کلیدی مدیریتی هستند که تیم پروژه باید در کل طول پروژه به طور مستمر به آن‌ها رسیدگی کند.
- توجیه‌نامه کسب‌وکار (Business Case)
- سازمان‌دهی (Organising)
- برنامه‌ها (Plans)
- کیفیت (Quality)
- ریسک (Risk)
- مسائل (Issues)
- پیشرفت (Progress)
عنصر ۵: فرایندها (Processes) - ۷ فرایند
فرایندها، فعالیت‌های گام‌به‌گامی هستند که یک پروژه را از ابتدا تا انتها هدایت می‌کنند. این ۷ فرایند از نسخه ۲۰۰۹ به همین تعداد حفظ شده‌اند.
- آماده‌سازی پروژه (Starting up a Project - SU): تشکیل تیم پروژه و تهیه پیش‌نویس اولیه.
- شروع پروژه (Initiating a Project - IP): ایجاد پایه‌های مستحکم با تهیه مستندات جامع.
- هدایت پروژه (Directing a Project - DP): فرایند تصمیم‌گیری‌های کلیدی توسط هیئت مدیره پروژه.
- کنترل یک مرحله (Controlling a Stage - CS): مدیریت و کنترل فعالیت‌های روزمره در هر مرحله.
- مدیریت مرزهای مرحله (Managing Stage Boundaries - SB): بررسی پایان یک مرحله و برنامه‌ریزی برای مرحله بعد.
- مدیریت تحویل محصول (Managing Product Delivery - MP): فرایند تولید و تحویل محصولات توسط مدیران تیم.
- اختتام پروژه (Closing a Project - CP): فعالیت‌های مربوط به پایان رسمی پروژه.
۷ هدف عملکردی Performance Targets) (
در نسخهٔ ۷ PRINCE2، تعداد اهداف عملکردی پروژه (Performance Targets) از ۶ مورد به ۷ (مورد افزایش یافته و "پایداری (Sustainability)" به عنوان هفتمین هدف، در کنار شش هدف قبلی قرار گرفته است.
|
هدف عملکردی (Performance Target)
|
|
۱- زمان (Time)
|
|
2- هزینه (Cost)
|
|
3- کیفیت (Quality)
|
|
4- حوزه (Scope)
|
|
5- منافع (Benefits)
|
|
6- ریسک (Risk)
|
|
7- پایداری (Sustainability)
|
پایداری به عنوان یک هدف عملکردی رسمی، به معنای هم‌راستا کردن پروژه‌ها با اهداف مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی است و در کنار سایر اهداف، دارای محدوده‌های تحمل‌پذیری (Tolerance) مشخصی است.
هدف عملکردی (Performance Target) در PRINCE2 نسخه ۷، یک عنصر مجزا و مستقل است و جزئی از ۵ عنصر اصلی (اصول، افراد، رویه‌ها، فرایندها و بافت پروژه) محسوب نمی‌شود.
تالیف : محمدعلی مجیدیان - مدیر عامل شرکت سامان ایده
برای دریافت خدمات تحصصی مدیریت پروژه با ما تماس بگیرید .
سامان ایده محل تلاقی دانش و تجربه